TOKİ’den Alınan Konut Devredilebilir mi?
TOKİ (Toplu Konut İdaresi Başkanlığı) projeleri, özellikle alt ve orta gelir gruplarına yönelik uygun fiyatlı ev sahibi olma imkânı sunar. Ancak bazı hak sahipleri zaman içinde çeşitli nedenlerle konutlarını satmak veya başka bir kişiye devretmek isteyebilir. Bu noktada “TOKİ konutları devredilebilir mi, hangi şartlar geçerlidir?” sorusu önem kazanır.
TOKİ’den alınan konutların devri mümkündür ancak proje türüne ve sözleşme koşullarına göre farklı kurallar uygulanır. Her proje için satış şartları ve devir hakları değişebileceği için öncelikle hak sahibi olunan projenin şartnamesi dikkatle incelenmelidir.
TOKİ Konutlarının Devir Şartları
TOKİ konutları, alındıkları proje ve satış yöntemine göre farklı kurallara tabidir. Genel çerçevede iki ana kategori öne çıkar:
1. Alt Gelir Grubu Projeleri
Borç bitmeden devir yok: Alt gelir grubuna yönelik projelerde hak sahipleri, konutun borcunu tamamen kapatıp tapusunu üzerine almadan devir işlemi yapamaz.
Sözleşme riski: Borç devam ederken yapılan gizli satış veya devir girişimi tespit edilirse TOKİ, sözleşmeyi feshedebilir ve konutu geri alma hakkına sahiptir.
İkamet zorunluluğu: Borç ödenene kadar hak sahibinin veya birinci derece yakınlarının konutta fiilen oturması gerekir. Bu nedenle konutu başkasına devretmek veya kiraya vermek sözleşmeye aykırıdır.
2. Açık Satış (Serbest Satış) Projeleri
Daha esnek şartlar: Açık satış yöntemi ile satılan konutlarda TOKİ genellikle devir yasağı koymaz. Ancak proje şartnamesinde farklı bir kısıtlama belirtilmiş olabilir.
Proje bazlı inceleme: Her açık satış projesinin duyuruları ve satış sözleşmesi dikkatle okunmalı; devir için ek kural olup olmadığı TOKİ’den teyit edilmelidir.
Üçüncü Şahıslara Devir
Borç bitmemiş alt gelir projelerinde üçüncü kişiye satış kesinlikle yasaktır. Borç kapanmış ve tapu alınmış konutlarda ise normal tapu devri yapılabilir. Açık satış projelerinde ise genellikle noter onaylı devirle üçüncü şahıslara satış mümkün olur.
TOKİ Konutlarında Kiralama Durumu
Kiralama konusu da proje türüne göre farklılık gösterir:
Alt Gelir Grubu Konutları: Borç kapanana kadar kiralama yasaktır. İkamet zorunluluğu bulunduğu için konutu kiraya vermek sözleşme feshiyle sonuçlanabilir.
Standart/Açık Satış Projeleri: Borç ve tapu işlemleri tamamlanmışsa konut kiralanabilir. Ancak bazı özel projelerde TOKİ’nin önceden onay isteme hakkı vardır.
TOKİ Konut Devir İşlemleri Nasıl Yapılır?
Borç durumu ve proje şartları devir için uygunsa izlenecek adımlar şöyledir:
TOKİ’ye Başvuru: Devir yapmak isteyen hak sahibi, öncelikle TOKİ’ye yazılı olarak başvuru yapar.
Borç ve Sözleşme Kontrolü: TOKİ, borç bitimi ve proje şartlarını inceler. Uygunluk onayı verilirse devir süreci başlatılır.
Noter İşlemleri: TOKİ’nin onayıyla birlikte taraflar notere giderek devir sözleşmesi imzalar. Böylece konutun yeni sahibi resmî olarak belirlenir.
Tapu Devri: Borç tamamen kapatılmışsa, noter sonrası tapu da yeni alıcı adına tescil edilir.
Neden Bu Kurallar Var?
TOKİ, sosyal konut projelerinde gerçek ihtiyaç sahiplerini korumak ve spekülatif satışları önlemek amacıyla bu kısıtlamaları uygular. Bu yüzden hak sahiplerinin, satış sözleşmesini ve proje duyurularını dikkatle okuması, devir veya kiralama planı varsa önceden TOKİ ile görüşmesi önemlidir.
Borcu bitmeyen alt gelir projelerinde devir mümkün değildir.
Açık satış projelerinde genelde devir serbesttir ancak proje şartları mutlaka incelenmelidir.
Devir için TOKİ onayı ve noter işlemi şarttır.
Kurallara aykırı hareket edenlerin sözleşmesi feshedilebilir ve konut geri alınabilir.
TOKİ’den ev sahibi olan kişiler, bu adımları dikkate alarak hem haklarını korur hem de ileride karşılaşabilecekleri cezai yaptırımların önüne geçebilir.
